Een internationaal team van paleontologen heeft een kunstmatige intelligentie (AI)-applicatie ontwikkeld, Dinotracker, ontworpen om de nauwkeurigheid van de identificatie van dinosaurusvoetafdrukken te verbeteren. De tool pakt een al lang bestaande uitdaging in de paleontologie aan: de subjectiviteit en potentiële vooroordelen die kunnen ontstaan bij het identificeren van soorten op basis van gefossiliseerde voetafdrukken.
Het probleem met voetafdrukanalyse
Voetafdrukken van dinosaurussen, vaak miljoenen jaren oud en vervormd door geologische verschuivingen, kunnen notoir moeilijk te classificeren zijn. Menselijke interpretatie introduceert variabiliteit, omdat zelfs experts het oneens kunnen zijn over de identificatie van soorten. Deze nieuwe AI heeft tot doel die subjectiviteit weg te nemen. Uit het onderzoek, gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences, blijkt dat de AI zeer betrouwbaar is.
Hoe Dinotracker werkt
De AI werd getraind op een enorme dataset van zowel echte als gesimuleerde footprints, waarbij rekening werd gehouden met natuurlijke vervormingen zoals compressie en edge shifting. Het richt zich op acht belangrijke kenmerken : teenbreedte, hielpositie, oppervlakte en gewichtsverdeling. Door deze eigenschappen te analyseren, vergelijkt Dinotracker nieuwe voetafdrukken met zijn database om de meest waarschijnlijke soort die verantwoordelijk is te bepalen.
Uit tests blijkt dat de AI 90% van de tijd overeenkomt met de classificaties van menselijke experts. Belangrijk is dat het systeem tijdens de training ‘zonder toezicht’ is. Het vertrouwt niet op reeds bestaande labels zoals ‘vogel’ of ‘theropode’, maar leert in plaats daarvan vormen te coderen en deze na training te vergelijken met door mensen toegewezen categorieën.
Implicaties voor de evolutie van vogels
Het onderzoek heeft al intrigerende verbanden blootgelegd tussen voetafdrukken van dinosauriërs en de evolutie van vogels. Bij het analyseren van sporen die meer dan 200 miljoen jaar oud zijn, vond Dinotracker sterke structurele overeenkomsten met zowel uitgestorven als moderne vogels, wat erop wijst dat de oorsprong van vogels mogelijk veel ouder is dan eerder werd aangenomen.
Wetenschappers waarschuwen echter dat voetafdrukken alleen onvoldoende bewijs zijn. Skeletbewijs is nog steeds de gouden standaard voor het begrijpen van evolutionaire tijdlijnen. De AI dient als een waardevol instrument om de mogelijkheden te beperken, maar niet om de geschiedenis te herschrijven.
“Het is essentieel om in gedachten te houden dat er in deze miljoenen jaren veel verschillende dingen kunnen gebeuren met deze sporen… waardoor het uiteindelijk te moeilijk wordt om voetafdrukken te interpreteren, wat de motivatie voor ons onderzoek was.”
Het team verwacht dat Dinotracker een basisinstrument voor paleontologen zal worden, waarbij de database zal uitbreiden naarmate meer experts bijdragen. Het potentieel van de AI om ons begrip van het gedrag en de evolutie van dinosauriërs te verfijnen is aanzienlijk.
Samenvattend belooft deze AI-aangedreven aanpak de paleontologie preciezer en minder subjectief te maken en mogelijk nieuwe inzichten in de antieke wereld te ontsluiten.
